Wat is lumen en hoeveel licht heb je nodig?

Wat is lumen en hoeveel licht heb je nodig?

Vroeger keek je naar het aantal watt om te weten hoe fel een lamp was. Bij ledverlichting werkt dat niet meer: een ledlamp van 6 watt kan net zoveel licht geven als een gloeilamp van 60 watt. Kijk daarom naar het aantal lumen. Daarmee weet je hoeveel licht je echt krijgt.

Wat betekent lumen?

Lumen (lm) geeft aan hoeveel licht een lichtbron in totaal uitstraalt. Hoe hoger het getal, hoe meer licht. Watt zegt alleen hoeveel stroom de lamp verbruikt. Lumen zegt niets over de kleur van het licht; daarvoor kijk je naar kelvin.
Vervang je een oude gloeilamp? Een gloeilamp van 25 watt gaf ongeveer 250 lumen, een van 40 watt ongeveer 470 lumen en een van 60 watt ongeveer 800 lumen. Een lamp van 75 watt kwam uit op ongeveer 1050 lumen en een van 100 watt op ongeveer 1500 lumen. Kies een ledlamp met een vergelijkbaar aantal lumen en je krijgt ongeveer evenveel licht.

Hoeveel lumen heb je nodig per ruimte?

Een handige vuistregel: vermenigvuldig het vloeroppervlak met een richtwaarde per vierkante meter. Dat is de totale hoeveelheid licht van alle lampen samen, niet van één lamp.

• Hal, gang en slaapkamer: 100 tot 150 lumen per m².
• Woonkamer en eetkamer: 150 tot 250 lumen per m².
• Badkamer en toilet: 200 tot 300 lumen per m².
• Keuken: 250 tot 350 lumen per m², plus extra licht bij het werkblad.
• Werkplek, bijkeuken en garage: 300 tot 500 lumen per m².

Een woonkamer van 30 m² komt zo uit op ongeveer 4500 tot 7500 lumen. Dat verdeel je over meerdere lichtpunten, bijvoorbeeld een plafondlamp, een vloerlamp en een paar tafellampen. Zo kun je per moment kiezen welke lampen aan gaan. Voor een leeslamp of bureaulamp is een lichtbron van 400 tot 800 lumen meestal prettig, mits het licht op je boek of werkblad gericht is.

Wanneer heb je meer of minder nodig?

De richtwaarden zijn een startpunt. Je hebt vaak meer licht nodig bij:
• donkere muren, vloeren of meubels, omdat die minder licht terugkaatsen;
• een hoog plafond, omdat het licht een grotere afstand aflegt;
• een dichte of gekleurde kap, die een deel van het licht tegenhoudt;
• ouder worden: op je zestigste heb je voor lezen duidelijk meer licht nodig dan op je twintigste.
Meer lumen is niet altijd beter. Een felle lamp in een kleine ruimte of op ooghoogte kan juist verblinden. Met dimbare verlichting kun je de hoeveelheid licht aanpassen aan het moment; lees daarover meer in dimmen uitgelegd.

Let bij spots ook op de stralingshoek

Bij een spot bepaalt de stralingshoek waar de lumen terechtkomen. Een smalle bundel (rond 25 graden) zet dezelfde hoeveelheid licht op een kleine plek: dat oogt feller. Een brede bundel (rond 60 graden of meer) verspreidt het licht over een groter oppervlak. Vergelijk bij GU10-spots daarom altijd lumen en stralingshoek samen.