Ledverlichting dimmen: zo werkt het en zo voorkom je problemen

Ledverlichting dimmen: zo werkt het en zo voorkom je problemen

Met dimbare verlichting pas je het licht aan op het moment: helder tijdens het koken, zacht als je op de bank zit. Bij gloeilampen was dimmen eenvoudig. Bij led moeten lamp en dimmer bij elkaar passen. Anders krijg je last van flikkeren, zoemen of een lamp die nauwelijks reageert.

Wanneer is een lamp dimbaar?

Of dimmen lukt, hangt af van twee onderdelen: de lichtbron en de dimmer.
• Losse lichtbron: kijk of op de verpakking of in de productinformatie staat dat de lamp dimbaar is. Een niet-dimbare ledlamp op een dimmer gaat flikkeren en kan sneller kapotgaan.
• Geïntegreerde led: de led zit vast in het armatuur. Dan moet het armatuur zelf dimbaar zijn. Soms heeft het een ingebouwde dimmer, soms werkt het alleen met een bepaald type wanddimmer. Dat staat in de specificaties.
Een dimbare lamp in een niet-dimbaar armatuur, of andersom, werkt dus niet. Beide onderdelen moeten geschikt zijn.

Welke dimmer heb je nodig?

Oude dimmers zijn gemaakt voor gloeilampen en halogeen. Ze hebben vaak een minimale belasting van enkele tientallen watt. Een paar ledlampen van 5 watt komen daar samen niet aan, waardoor de dimmer niet goed werkt. Een led-dimmer heeft een veel lagere minimale belasting.
Dimmers werken grofweg op twee manieren: met fase-aansnijding of fase-afsnijding. De meeste dimbare ledlampen werken het rustigst op een dimmer met fase-afsnijding, of op een universele led-dimmer die beide kan. Let ook op de maximale belasting: voor led is die vaak lager dan het vermogen dat op de dimmer staat. De fabrikant van de dimmer geeft aan hoeveel ledlampen je erop kunt aansluiten.
Vervang je een wanddimmer? Laat dit doen door een installateur als je zelf niet ervaren bent met elektra.

Problemen met dimmen en wat je eraan doet

De lamp flikkert of knippert. Meestal is de dimmer niet geschikt voor led, of is de belasting te laag. Kies een led-dimmer of sluit een extra dimbare lamp aan.
De lamp of dimmer zoemt. Dat komt vaak door een dimmer met fase-aansnijding of door te veel belasting. Kies een dimmer met fase-afsnijding of verdeel de lampen over meerdere dimmers.
De lamp gaat niet helemaal uit of gloeit na. Er loopt dan nog een klein stroompje door de dimmer. Een dimmer die geschikt is voor lage belasting lost dit meestal op.
De lamp reageert pas laat of springt ineens aan. Het dimbereik is dan niet goed afgesteld. Stel de minimumstand van de dimmer bij, als die dat ondersteunt.
Lampen dimmen ongelijk. Er zitten waarschijnlijk verschillende typen lampen op één dimmer. Gebruik op één dimmer hetzelfde type lamp.

Dimmen zonder wanddimmer

Heb je geen dimmer, of wil je die niet vervangen? Dan zijn er andere mogelijkheden:
• Een lamp met ingebouwde dimmer: veel tafellampen, vloerlampen en leeslampen hebben een touchknop, draaiknop of dimmer in het snoer.
• Een 3-stappen ledlamp: je wisselt tussen drie lichtstanden door de gewone schakelaar kort na elkaar aan en uit te zetten. Philips SceneSwitch werkt op dezelfde manier. Bekijk onze 3-stappen ledlampen.
• Een slimme lamp: die dim je via een app, afstandsbediening of spraakassistent. De schakelaar blijft daarbij gewoon aan. Bekijk onze slimme lampen.
Gebruik 3-stappen ledlampen en slimme lampen niet op een wanddimmer. Ze regelen de lichtsterkte zelf en kunnen op een dimmer slecht of helemaal niet werken.

Dimmen zonder wanddimmer

Een gewone ledlamp wordt bij dimmen minder fel, maar houdt dezelfde lichtkleur. Een dim-to-warm-lamp wordt bij dimmen ook warmer van kleur, zoals een gloeilamp vroeger deed. Op volle sterkte geeft hij bijvoorbeeld warm wit licht en gedimd een oranjegele gloed. Dat is prettig voor ’s avonds in de woonkamer of slaapkamer. Ook hiervoor heb je een geschikte dimmer nodig. Meer over lichtkleur lees je in onze blog over kelvin.
Bekijk onze dimbare ledlampen om een lichtbron te vinden die past bij jouw lamp en dimmer.